Döviz Kuru Nedir? Kur Nasıl Belirlenir?

Döviz Kuru Nedir? Kur Nasıl Belirlenir?

Döviz yabancı ülkelerin para cinsine denir. Bu tür paralar ile uluslararası alanda ticaretler yapılır. Bir nevi ödeme ve değişim aracı olarak da döviz kullanılır.

Peki, döviz kuru nedir? Sorusunu cevaplandıralım. Döviz kuru da bir ülkenin yerli parasının yabancı ülkelerin yerli parası cinsinden değerine denir. Bu değer fazla veya az olabilir. Kısa dönemde fazla değer artışı veya azalışı olmasa da uzun dönemde daha fazla dalgalanma görülür.

Döviz kurunda iki türlü kur gerçekleşir. Bunlardan birincisi alış kuru ikincisi ise satış kurudur. Alış kuru TL karşılığı alınan dövizi temsil ederken, satış kuru da yabancı para karşısında ne kadar TL alabildiğimizi gösterir.

Döviz kurlarında ayarlamaları genellikle Merkez Bankası yürütür. Döviz piyasasında dengeyi sağlamak amacıyla piyasaya girerek döviz işlemlerine taraflık eder. Bunu da alıcı veya satıcı olarak gerçekleştirir.

Döviz Kurunun Değişmesinin Sebepleri

Döviz kuru ülkemizde dalgalanmalara zaman zaman maruz kalmıştır. Uzun dönemli dalgalanmalar ekonomiyi çok fazla olumsuz etkilese de kısa vadede dalgalanmaların ekonomiyi etkileme oranı daha düşüktür.

Döviz kurundaki bu oynaklığın sebebi ise şunlardır:

  • Ödemeler Bilançosu Dengesi: Ülkelerin bir yıl içerisinde yapmış oldukları ticari ve ekonomik işlemlerin kaydedildiği belgedir. Bu bilançoya bir ülke ekonomisindeki tüm aktifler ve pasifler kaydedilir. Ve yıl sonunda ödemeler bilançosunun dengede olması ülke ekonomisi için oldukça önemlidir.
  • Gelir Seviyesi: Gelir seviyesi de kura bağlı olarak değişir. Kurdaki dalgalanmadan olumlu veya olumsuz olarak etkilenen gelir seviyesi ülkenin arzı değişmez ise sabit hareketlenme ile devam ederse bu durum döviz kurunu yükseltecektir. Döviz kurunun yükselmesi ise ülke ekonomisinin parasının değer kaybına yol açacaktır.
  • Faiz Oranları: Kısa vadede döviz kurları ile faizler oldukça ilişki içerisindedir. Eğer ülkenin reel faiz oranları yükselirse o ülkeye olan yatırımlarda buna bağlı olarak artar. Bu durumda ülkeye döviz girişi sağlanmış olur. Bu durum o ülkede ulusal paranın değer kazanmasına ve döviz kurunun düşmesine neden olur.
  • Sermaye Hareketleri: Döviz kurunun kısa vadede hareketlenmesinin temel sebeplerinden biridir.

Döviz Kurları Nasıl Belirlenir? (Altın, Dolar, Euro)

Döviz ve altın kurlarının belirlenmesinde ki temel dayanak arz ve talep dengesidir. Bir ülkenin döviz rezervlerinin düşük olması ve o ülke vatandaşlarının dövize olan ilgisinin artması kurların seviyesini belirleyen temel etkendir. Döviz kurlarını etkileyen diğer hususlar da vardır. Bunların arasında;

  • Cari açık
  • Enflasyon
  • Siyasi ve ekonomik kriz
  • Döviz rezervlerigibi etkenler döviz ve altın kurlarının belirlenmesinde etkilidir.

Ülke piyasasında döviz ve altına olan talebin artması kurlarda yukarı yönlü bir hareket sağlamaktadır. Aynı şekilde ülke parasının değer kazanması durumunda ise döviz kurları otomatik olarak düşüş eğilimi göstermektedir.

Döviz Kurlarının Takibi

Ülkelerin döviz kurlarını ve rezervlerini kontrol ve müdahale yetkileri Merkez Bankalarına ve Hazine Bakanlıklarına bırakılmıştır. Normal koşullar altında her ülkenin Hazine Bakanlığı iktidarlar tarafından yönetilirken, Merkez Bankalarının bağımsız bir şekilde karar alması şarttır. Bir ülkenin Merkez Bankası döviz kurlarının takibinde ve gerektiğinde müdahale etmede en yetkili kuruluşlardır.

Merkez Bankası piyasa koşullarına göre piyasaya (Bankalara) döviz alarak veya satarak bir kur dengesi sağlamak ve bu dengeyi korumak ister. Bu sebeple Merkez Bankalarının özerk bir şekilde siyasi baskılardan uzak kalarak karar alabilme yeteneği o ülkenin döviz kurlarında meydana gelen dalgalanmaların daha az olmasını sağlamaktadır.

Altın Kurlarının Belirlenmesi

Altın tüm dünyada aynı değeri taşıyan ve yatırımcıların güvenli Liman olarak gördükleri bir yatırım aracıdır. Bu sebeple altın kurlarının belirlenmesi sadece ülke değil tüm dünya koşulları dikkate alınmaktadır. Çünkü bu gün alacağınız 1 gram altın dünyanın her yerinde aynı değerde alınıp satılmaktadır.

Bu değerli madene sahip olan ülkeler her açıdan ekonomik bir üstünlük kazanmaktadır. Ülkelerin merkez bankaları döviz yanında altın rezervlerine de sahiptir. Altın ülkelerin birbiri ile yaptığı anlaşmalarda önemli bir karşılık aracıdır. Altın fiziki olarak veya ülkelerin rezervlerine göre sahip oldukları sanal ortamlarda alış verişi yapılabilen bir yatırım aracıdır.

Türkiye’de Döviz Yatırımları

Türkiye gelişmekte olan ülkeler ve bulunduğu coğrafyada önemli bir yere sahiptir. Ülkemizde yatırım yapmak isteyenlerin sıklıkla tercih ettiği kaynaklardan birisi dövizdir. Ülkemizde en fazla kullanılan döviz türleri ise;

  • Dolar
  • Euro
  • Sterlin

Gibi para birimleridir. Birikimlerini enflasyon karşında ezdirmek istemeyen birçok yatırımcı dövize yönlenmektedir. Son dönemde ülkemizde yaşanan bazı gelişmeler döviz kurlarının engellenemez bir şekilde yükselmesine sebep olmuştur. Dövize yatırım yapan vatandaşlar önemli kazanımlar elde ederken, devlet olarak büyük kayıplar ortaya çıkmıştır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu